Το 1692 ετών Μοναστήρι του Σταυροβουνίου στην Κύπρο

Η Ιερά Μονή του Τιμίου Σταυρού, γνωστή και ως Ιερά Μονή Σταυροβουνίου ή Σταυροβούνι, είναι ένα Ορθόδοξο ανδρικό Μοναστήρι στην Κύπρο που ανήκει στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Κύπρου και ένας από τους τόπους στους οποίους υπάρχει τεμάχιο του Τιμίου Σταυρού. Κτίτωρ της Ιεράς Μονής είναι η Αγία Ελένη η Ισαπόστολος, μητέρα του Αυτοκράτορος Αγίου Κωνσταντίνου του Μεγάλου όπου γιορτάζουν μαζί την 21η του μηνός Μαΐου.

Το Μοναστήρι βρίσκεται στην κορυφή βραχώδους λόφου, το όρος Σταυροβούνι, σε υψόμετρο 750 μέτρων κοντά στο χωριό Κόρνος στην επαρχία Λάρνακος. Η τοποθεσία είναι ελαφρώς δυτικά της μέσης περίπου του τριγώνου των πόλεων Λευκωσίας, Λεμεσού και Λάρνακος.

Από την κορυφή του Σταυροβουνίου μπορεί εύκολα ο προσκυνητής να δει την Λάρνακα, τα γύρω χωριά και πολύ καθαρά τον κόλπο της Λάρνακος. Στους πρόποδες του λόφου βρίσκεται το Μετόχιον της Αγίας Βαρβάρας, καθώς επίσης και στρατόπεδα των Ειδικών Δυνάμεων της Εθνικής Φρουράς Κύπρου.

Η ίδρυση της Μονής ανάγεται γύρω στο 327-328, όταν η Αγία Ελένη επέστρεφε από τους Αγίους Τόπους, μετά το πέρας των εργασιων της Α’ Οικουμενικής Συνόδου (η οποία έγινε το 325 μ.Χ. στην Νίκαια).

Στους Αγίους Τόπους βρέθηκε η Αγία Ελένη κατόπιν προτροπής του γιου της, Αυτοκράτορα Κωνσταντίνου, με σκοπό να βρει τον Τίμιο Σταυρό του Κυρίου. Και όντως, βρήκε τον Τίμιο Σταυρό του Χριστού, μαζί με τους Σταυρούς των δύο ληστών, τα καρφιά και το σχοινί που έδεσαν τον Χριστό.

Σύμφωνα με την παράδοση, κατά την επιστροφή της, η Αγία σταμάτησε στην Κύπρο και έκτισε Ναό στο σημείο όπου με θαυματουργό τρόπο μεταφέρθηκε ο Τίμιος Σταυρός, στο χώρο δηλαδή που σήμερα είναι κτισμένη η Μονή. Αυτό έγινε όταν ένα πρωί που είχε ξυπνήσει η Αγία, δεν βρήκε τον Τίμιο Σταυρό που είχε μαζί της, αλλά είδε λαμπρό φως να λάμπει στην κορυφή ενός μεγάλου λόφου. Εκεί βρήκε τον Τίμιο Σταυρό, και προς τιμή του έκτισε Ναό και άφησε τεμάχιο του και άλλα κειμήλια για ευλογία του νησιού.

Φαίνεται ότι μετά από χρόνια στο εν λόγω σημείο, με την προσέλευση ευλαβών Χριστιανών Μοναχών χτίστηκαν κάποια κελιά πέριξ του αρχικού Ναού, διαμορφώνοντας έτσι ένα Μοναστήρι, το οποίο ονομάστηκε Ιερά Μονή του Τιμίου Σταυρού, προς τιμήν του σεπτού κειμηλίου που βρισκόταν εκεί.

Η σημερινή επάνδρωση και λειτουργία της Μονής είναι συνέχεια της επανασύστασης της Μοναχικής αδελφότητας στα τέλη του 19ου αιώνα από Κυπρίους μοναχούς που είχαν έρθει στο νησί από το Άγιο Όρος, αφού προηγουμένως η Μονή είχε περάσει περιόδους λειψανδρίας και ερήμωσης.

Η Μονή σήμερα τηρεί το άβατο για τις γυναίκες στον κυρίως ναό στη κορυφή του Σταυροβουνίου και στο Μετόχιο της Αγίας Βαρβάρας εκτός της Κυριακής. Αυτό καθιστά την Μονή τον μόνο άβατο χώρο στην Κύπρο και έχει καθιερωθεί για περισσότερη άσκηση.

Το μοναστήρι θεωρείται ίσως ο πιο αυστηρός χώρος ασκήσεως στην Κύπρο, εφόσον ακολουθεί τον κανόνα του Μεγάλου Βασιλείου που ακολουθείται στο Άγιο Όρος. Κατά καιρούς Πατέρες της Μονής ησυχάζουν και ασκούνται σε πιο σκληρής μορφής άσκηση, εκτός της κυρίας μονής, κυρίως σε κάποια μετόχια.

Τον τελευταίο αιώνα η Μονή στάθηκε πνευματικός φάρος για το νησί της Κύπρου, εφόσον από την αδελφότητα πέρασαν ιστορικές μορφές που αγίασαν τον τόπο με την ασκητική βιοτή τους και τα έργα τους. Σύγχρονη μορφή υπήρξε ο Άγιος Νεομάρτυς Φιλούμενος ο Κύπριος, που καταγόταν από το χωριό Ορούντα της Λευκωσίας, εκοιμήθην το †1979. Ο Άγιος ξεκίνησε τον μοναχικό του βίο ασκητεύοντας στην Μονή και ακολούθως έζησε στους Αγίους Τόπους όπου και μαρτύρησε στο Φρέαρ του Ιακώβ στα μέσα του προηγούμενου αιώνα.

Αξίζει να αναφερθεί ότι το 1976 οι πατέρες της ιστορικής Μονής Αποστόλου Βαρνάβα, Χαρίτων, Στέφανος και Βαρνάβας μετά τις γνωστές καταστροφικές συνέπειες της τουρκικής εισβολής και διωγμένοι από τον Αττίλα βρίσκουν καταφύγιο τους τη Μονή Σταυροβουνίου.

Ηγούμενος της μονής είναι ο Γέρων Αθανάσιος. Σήμερα η αδελφότητα της Μονής απαριθμεί πέραν των 30 μοναχών.

Περισσότερες πληροφορίες για Μονές στην Κύπρο μπορείτε να βρείτε στο σύνδεσμο της Εκκλησίας της Κύπρου.